UNKNOWN_PARAMETER_VALUE (39)Երիտասարդ, ակտիվ, ստեղծագործող անձանց կողմից, որոնք ունեին կինոարտադրության տարբեր ոլորտների փորձ` սցենարականից մինչև պրոդյուսերական գործ և ռեժիսուրա, ստեղծվեց Enjoy movies կինոընկերությունը:  Պրոդյուսեր Ղևոնդ Անդրեասյանի և ռեժիսոր Սարիկ Անդրեասյանի մոսկովյան գործունեությունն արդյունք տվեց. Enjoy movies կինոընկերության ֆիլմերը մտան կինովարձույթի համաշխարհային լիդերների ցանկի մեջ:

«Կինոաշխարհը», զրուցելով կինոընկերության պրոդյուսեր Ղևոնդ Անդրեասյանի հետ,  նպատակ ուներ բացահայտել Անդրեասյան եղբայրների հաջողության գաղտնիքը:

– Ինչպե՞ս որոշեցիք զբաղվել կինոարտադրությամբ:

UNKNOWN_PARAMETER_VALUE (36)– 1987 թ. ընտանիքով տեղափոխվեցինք Ղազախստան, եղբայրս աշխատում էր կինոթատրոնի տնօրենի տեղակալ, և մենք դիտում էինք բոլոր ֆիլմերը, որոնք ցուցադրվում էին այդ ժամանակ: Այստեղից էլ առաջացավ սերը դեպի կինոն, որոշեցինք զբաղվել կինոյով: Փորձում էինք ինքներս մեզ գտնել, ներկայանալ: Այնուհետև հայտնվեցինք Մոսկվայում: Այնտեղ ամեն ինչ ավելի դժվար էր. ոչ ոք ոչ ոքի չի սպասում: Դա մեծ քաղաք է, որը խժռում է մարդուն  ու դուրս շպրտում: Նրանք, ովքեր դուրս չեն շպրտվում, ինչ-որ բանի հասնում են: Եղբայրս` Սարիկը, հաստատակամորեն որոշեց ռեժիսոր դառնալ,  հիմա Enjoy movies-ի ռեժիսորն է:  Հայկական մտածելակերպով կարծում էինք` միայնակ դժվար կլինի, ուստի ես էլ որոշեցի ինչ-որ բան անել: Սարիկը սցենարներ էր գրում, իսկ ես վերջում կարդում, ուղղումներ էի անում:   Դեսուդեն էինք գնում` դիմում ստեղծագործական, ֆինանսական հարցերով: Մի քանի տարի տարբեր տեղեր սցենարներ էինք ուղարկում: Սարիկին զանգահարեցին «Կասկադ» կինոընկերությունից, իսկ ինձ հրավիրեցին «Պարադիս»:

Սարիկը պայմանավորվում է, որ սցենարի համար գումար չի վերցնի, եթե իրեն հնարավորություն տան նկարահանելու սեփական ֆիլմը: Մարդիկ լսեցին նրան, հնարավորություն տվեցին. շնորհակալություն նրանց:

Հետագայում` «Պարադիսից» հետո, աշխատեցի «Платон» ֆիլմի վրա, ապա Սարիկին միացա առաջին` «Лопухи» ֆիլմի նկարահանման ժամանակ: Այդ ամենը գումարի համար չէր արվում, քանի որ  բիզնեսն իր օրենքներն ունի: Արվում էր, որ մասնագիտությանը տիրապետեինք, փորձ ձեռք բերեինք: Այսպես սկսվեց մեր մուտքը: Մեզ հրավիրեցին «Լեոպոլիս» կինոընկերություն, և ստեղծվեց «Ծառայողական սիրավեպը», որից հետո առանձնացանք և Գեորգի Մալկովի հետ ստեղծեցինք մեր Enjoy movies կինոընկերությունը: Շատերին թվում է, թե մեր մուտքը կինոաշխարհ շատ արագ եղավ, բայց դա ճիշտ չէ, 6 տարի տևեց` 2002-2008 թթ.:

– Գործնական առումով հայ մարդու համար դժվար չէ՞ր գործունեություն ծավալել և ստեղծագործել ռուսական միջավայրում:

– Ռուսական միջավայրում անհրաժեշտ է  ռուսերեն լեզվի բացարձակ իմացություն, ռուսական միջավայրի ընկալում: Ռուսերենը շատ հարուստ և հետաքրքիր լեզու է: Ընկալման համար դու պետք է լինես այդ ազգի ներսում:

Մեր բախտը բերեց. ապրելով Ղազախստանում, տիրապետում էինք ռուսերենին ու մտածողությանը, և  այդ առումով Մոսկվայում դժվարություններ չունեցանք: Մեզ` հայերիս, ի տարբերություն այլ կովկասյան ազգերի, սիրում  են: Գարիկ Մարտիրոսյան, Միշա Գալստյան, դեռ խորհրդային շրջանից` Արամ Խաչատրյան, Առնո Բաբաջանյան, Փարաջանով, որոնք ստեղծել են հայի կերպարը, տա Աստված, որ այն հագեցվի, ավելացվի նոր անուններով և մենք էլ մեր տեղն ունենանք այնտեղ:

– Ձեր ֆիլմերը սիրում է հանդիսատեսը, իսկ ի՞նչ են ասում քննադատները: Դուք այդ ամենին ուշադրություն դարձնո՞ւմ եք:

– Այդպիսի հասկացողություն չկա`«հանդիսատեսը սիրում է»: Յուրաքանչյուր ֆիլմ ունի իր հանդիսատեսը: Մենք կինոընկերություն ենք և միևնույն հանդիսատեսի համար չենք աշխատում: Հանդիսատեսը պետք է իրեն հուզող խնդիրը գտնի ֆիլմում: Եվ պարտադիր չէ, որ ֆիլմը բոլորին դուր գա, իսկ եթե բոլորին դուր է գալիս, ուրեմն ինչ-որ բան այն չէ: Գոյություն ունի թիրախային խումբ, եթե ասում են` իմ կինոն չունի սահմաններ, տարիքային խումբ, ցենզուրա, ապա դա դատարկաբանություն է: Կինոն արվեստ է, որին պետք է վերաբերվել լրջորեն: Ինչ վերաբերում է քննադատներին, նրանք դիտում են ֆիլմը` հայտնելով դրական կամ բացասական կարծիք: Սակայն շատ հաճախ հաշվի չեն առնում, թե կինոնկարը որ թիրախային խմբի համար է նախատեսված: Կան կինոքննադատներ, որոնք  ֆիլմը դիտում են հատուկ բացասական կարծիք հայտնելու համար:

– Ազդո՞ւմ են քննադատական վերլուծությունները ֆիլմի կոմերցիոն հաջողությունների վրա:

– Ինձ համար որևէ նշանակություն չունի, թե ինչ են գրում քննադատները, հանդիսատեսն այն չի կարդում: Հանդիսատեսն ունի իր ընկալումը, ֆիլմը նրան կաʹմ դուր է գալիս, կաʹմ ոչ:  Օրինակ, «Մամաներ» ֆիլմի մասին հիմնականում դրական են գրել, իսկ «Ինչ են անում տղամարդիկ» ֆիլմի մասին գերակշռում էին քննադատական կարծիքները, սակայն այն աննախադեպ շահութաբեր էր: Ինչպես երևում է, ոչ մի բացասական ազդեցություն էլ չի ունենում:

– Ի՞նչն է կոմերցիոն ֆիլմի համար ամենակարևորը` դերասանների աստղային խումբը, լավ սցենարը, թե՞ ֆինանսական և այլ գործոններ:

– Նախ` մենք ֆիլմերը չենք առանձնացնում կոմերցիոնի և ոչ կոմերցիոնի: Դերասանների աստղային խումբը Ռուսաստանում դեռ ոչինչ չի նշանակում: Պետք է նկարահանենք այնպիսի ֆիլմեր, որոնց կարիքը հանդիսատեսն ունի, ոչ թե մտածենք, որ այն հետագայում սիրվի: Այն, ինչն ինձ դուր էր գալիս տասը տարի առաջ, այժմ դուր չի գալիս: Իհարկե, կան հավերժ դիտվող ֆիլմեր, սակայն դրանք քիչ են:  Անկախ  լավ դերասանական կազմից, հրաշալի սցենարից, յուրաքանչյուր ֆիլմ ունի իր ժամանակը, իր սերունդն ու հանդիսատեսը, պետք է լինել արդիական: Լավ ֆիլմն սկսվում է սցենարից, և սխալ է ասել, որ սցենարը թույլ էր, սակայն ռեժիսորը լավն էր ու փրկեց ֆիլմը: Լավ սցենարն ունենում է լավ ռեժիսոր, որն էլ հանդիպում է լավ օպերատորի, և նրանք ունենում են նաև լավ տեխնիկական անձնակազմ: Ֆիլմը կոլեկտիվ աշխատանք է, ոչ թե ռեժիսորական կամ պրոդյուսերական: Ինչ վերաբերում է ֆինանսական կողմին, որոշակի գումարի դեպքում տրվում է ֆիլմի մեկնարկը, սակայն մեծ գումարի դեպքում էլ կարելի է ստանալ ոչինչ: Հաճախ հնչում են կարծիքներ, թե ֆիլմը լավն էր, սակայն հանդիսատես չունեցավ: Նման բան չի կարող լինել, պետք է պատճառը փնտրել այլ տեղում, գուցե մարկետինգը ճիշտ չի արվել:

– Ո՞րն է Ձեր հաջողության գաղտնիքը:

– Դու փորձում ես քո ֆիլմով խուժել հանդիսատեսի կյանք, պետք է նրան տաս իրեն հետաքրքրողը, հուզողը: Ինչի՞ պահանջարկ ունի հանդիսատեսը, մենք նկարահանում ենք հենց դրա մասին: Հանդիսատեսի հետ պետք է անկեղծ լինել և չխաբել նրան:  Հաջողության գաղտնիքը լավ կոլեկտիվի մեջ է: Ուղղակի քեզ հետ աշխատող մարդկանց  պետք է գնահատես և սիրես, քանի որ հենց նրանցից է կախված աշխատանքի արդյունքը:

– Դուք` որպես պրոդյուսեր, ֆիլմի գնահատման  որոշակի չափանիշներ ունե՞ք:

– Ինձ համար գլխավոր չափանիշն այն է, որ մարդիկ գնում են կինոթատրոն և դիտում  ֆիլմը: Կարող է լինել պատահական հանդիսատես, սակայն միլիոն, միլիոնուկես հանդիսատես պատահական չի լինում, իսկ մեր ֆիլմերը դիտում է հենց այդքան մարդ: Ֆիլմը պետք է ունենա  կոնկրետ գաղափար և այն մատուցվի հստակ ու հասկանալի: Շատ հաճախ ֆիլմերում մի քանի գաղափար միախառնվում են` ասելիքը դարձնելով անհասկանալի, իսկ պատասխանը մեկն է լինում` հասկացեք տողատակերը: Հանդիսատեսը նման պահանջ չունի: Եթե  ունես թեկուզ 47 ասելիք, ապա մի խառնիր դրանք, այլ ասա պարզ, մարդկային լեզվով: Այդ 47 գաղափարը համարժեք է 47 ֆիլմի:

 – Հնարավորության դեպքում ուրիշ ի՞նչ ֆիլմեր կցանկանայիք նկարահանել:

– Ես միշտ երազել եմ պատմական ֆիլմեր նկարահանելու մասին, որը շահութաբեր ժանր չէ: Պատմական  լավ ֆիլմը  մի քանի անգամ ավելի թանկ արժի, քան մյուս ժանրերի լավ ֆիլմերը: Ծախսերը բիզնեսի տեսանկյունից չեն արդարացվում: Պատմական ֆիլմեր նկարահանել մեծամասամբ իրենց թույլ են տալիս այնպիսի կինոընկերություններ, ռեժիսորներ, որոնք ստեղծագործական մեծ շրջան են անցել և կարող են իրենց թույլ տալ նման ճոխություն: Հուսանք, որ ժամանակը մեզ էլ հնարավորություն կտա նկարահանելու պատմական ֆիլմ: Ընդհանրապես, պատմական ֆիլմ նկարահանելու համար անհրաժեշտ է պետական աջակցություն:

– Վերջին շրջանում շատ ռեժիսորներ, պրոդյուսերներ մեծ կինոյից անցում կատարեցին սերիալների: Դուք նման մտադրություն ունե՞ք:

– Ինչպես բիզնեսի, այնպես էլ մեր հետաքրքրությունների տեսանկյունից նպատակահարմար չենք գտնում նկարահանել սերիալներ: Քանի որ ստեղծագործական գործընթացը վերածվում է գործարանային արտադրության, և քո մեջ մահանում է ստեղծագործող մարդը: Քանի դեռ հաջողվում է նկարահանել ֆիլմեր, կզբաղվենք դրանով:

– Չե՞ք ցանկանում ֆիլմ նկարահանել ազգային թեմայով, մասնավորապես` Ցեղասպանության:

– Ես մի քանի անգամ եղել եմ Թուրքիայում, նաև նկարահանումներ եմ արել, զրուցել թուրքերի հետ: Ես այն մարդկանցից չեմ, որ ասում են` թուրքերը փոխվել են, այլ են, լավն են կամ վատն են: Նրանք այնպիսին են, ինչպիսին եղել են: Կարծում եմ` բղավելը, ճչալն արդեն ուշ է,  դրա ժամանակն արդեն անցել է, առավել ևս` ֆիլմը չի կարող օգնել: Ֆիլմում գովերգել մեզ` ճիշտ չի լինի, սակայն ներկայացնել մեր բացերը` նույնպես չեմ ցանկանում:  Աշխարհին ներկայացնել, որ մեր երկարատև պատմության ընթացքում մենք միասնական չենք եղել և մեր դժբախտությունը դա է, չեմ ցանկանում:  Կարծում եմ` այդ թեմայով պետք է նկարահանել մեկ մեծ ֆիլմ, և վերջ:

Հայաստանը ունի հազարավոր տարիների պատմություն, որը չի սահմանափակվում վերջին դարերի ողբերգական իրադարձություններով: Եթե ցանկանում ենք, որ աշխարհը ճանաչի մեզ որպես հին և հզոր ազգի, ապա պետք է նկարահանենք ֆիլմեր մեր պատմության փայլուն էջերի մասին:

Հարցազրույցը` Մանանա ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆԻ