Վլադիմիր  Խոտինենկո. «Դժվար է ասել, թե ինչ  կորցրեց  և ինչ գտավ կինոն, երբ կարելի է հեռախոսը գրպանից հանել ու կինո նկարել»

hotinՌուսաստանի ժողովրդական արտիստ, կինոռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ, BГИК-ի ռեժիսուրայի  ամբիոնի վարիչ Վլադիմիր  Խոտինենկոն հանդիպման եկավ  փոքրիկ բուկլետը ձեռքին:Ասաց, որ իր համար շատ թանկ գրքույկ է՝ 350 հայերի մասին, որոնք BГИК-ի շրջանավարտներ են՝  դերասաններ, ռեժիսորներ, օպերատորներ: Նրանցից շատերին  ճանաչել  է, մի քանիսն էլ  իր ընկերներն են: Հենց  հռչակավոր կինոբուհից էլ սկսվեց  զրույցը կինոյի, ընկերների, մեր դժվար ժամանակների,  քաղաքականության ու բարոյական  պատասխանատվության մասին:

-Ինձ  համար  իսկապես շատ թանկ անուններ կան այստեղ, մարդիկ ովքեր մինչև իրենց կյանքի վերջը կրեցին BГИК-ի դրոշմը: Փարաջանովին  մի  քիչ  գիտեի, դե նա  ինձանից մեծ էր: Իմ շատ լավ ընկերն էր տաղանդավորագույն անիմատոր Ռոբերտ Սահակյանցը, իսկ  Վալերի Մելքոնյանի հետ  սովորել ենք  Միխալկովի արվեստանոցում: Մեր միջև շատ զուգահեռներ կան, կապեր, որոնք խզել չի կարելի: Ինձ շատ դուր եկան նաև ձեր երիտասարդները՝  հրաշալի, համակրելի և պրպտող ժողովուրդ են: Էլ  չեմ խոսում   հայաստանյան տպավորությունների մասին: Ինձ ասացին, որ սովորաբար  Արարատը  փակ  ու մշուշապատ  է լինում, բայց երևի թե մենք՝  ես ու կինս  մեղք չենք գործել, որովհետև  Արարատն այնքան բաց  ու փառահեղ էր, որ մենք  արդեն հրաշալի լուսանկարների  մի ամբողջ շարք ենք ուղարկել Մոսկվա:

-Դուք  սկսել եք խորհրդային կինոյից  և ականատեսն եք,  թե ինչ փոփոխություններ բերեց իր հետ նոր ռուսական կինոն: Ինչպե՞ս եք  գնահատում  այսօրվա համաշխարհային կինոպրոցեսները:

-Շատ բարդ բան եք հարցնում: Գիտեք, իսկապես  դժվար է ասել, թե ինչ  կորցրեց  և ինչ գտավ կինոն,երբ կարելի է հեռախոսը գրպանից հանել ու կինո նկարել: Այո, հնարավորություններն անսահման են, այո, կարող եք հեռախոսով կինո նկարել և մյուս օրն արթնանալ արդեն հռչակավոր, եթե ձեզ հաջողվել է ինչ-որ նշանակալի բան անել: Բայց  մյուս կողմից  էլ այնքան դժվար է հիմա անել մի բան,որը շատ կտպավորի: Որպես օրինակ նշեմ այս տարվա օսկարակիր «Ջրի  ձևը»  ֆիլմը, որ  մեր հին ու բարի «Երկկենցաղ մարդու»  վատ  կրկնօրինակն է:

-Խոսում էիք BГИК-ի ավանդույթներից, հռչակավոր շրջանավարտներից, բացառիկությունից, բայց արդյոք  կինոինստիտուտին հաջողվել է պահպանել երբեմնի հեղինակությունն ու  կրթական բարձր նշաձողը: Վերջերս շրջանավարտներից մեկն ասաց, որ պարզապես շատ ժամանակ ու ջանքեր է կորցրել  BГИК ընդունվելով:

- Հիմա ընդհանրապես  լավ կրթություն ստանալը բարդ է: Նախկինում  հնարավորություն կար անվճար կրթել մարդկանց, այսօր նրանք պետք է  վճարեն այդ կրթության համար և բոլորը չէ, որ կարող են վճարել որակյալ  կրթության համար: Արդյունքում հաճախ  մեզ մոտ ընդունվում  են  թերուս կամ  կրթության լուրջ բացերով մարդիկ՝ մանավանդ,  որ  2-րդ կրթությունը պարտադիր վճարովի է: Կարծում եմ, որ ձեր զրուցակցի բախտը պարզապես չի բերել, բայց նաև վստահ եմ,  որ նման կարծիքների  հետ անպայման  պետք  է հաշվի նստել: Եթե  իմ ուսանողն ասեր, որ ինքը ժամանակ է  կորցրել մեր բուհում ,ես անպայման շատ լուրջ կմտահոգվեի: Բայց դա ամբողջ ճշմարտությունը չէ, ես այսօր էլ վստահ եմ, որ   BГИК –ը   հզոր  և  կայացած  կինոդպրոց է:

-Դուք  սովորել եք  Նիկիտա Միխալկովի  արվեստանոցում: Ժամանակին   դա բոլոր սկսնակների երազանքն էր: Ինչպե՞ս հայտնվեցիք նրա մոտ և ի՞նչ եք սովորել նրանից:

-Իմ բախտը շատ է բերել: Դա իսկապես կախարդական պատմություն է:Ես ծառայում էի  բանակում, նա եկավ  Սվերդլովսկ, տեսավ ինձ  և այդպես  էլ  սկսվեց հեքիաթային  պատմությունը:Այդ նա  ինձ  կինո բերեց: Իսկ  ավելի ուշ  ես նրա մոտ ասիստենտ էի աշխատում «Օբլոմովի » ժամանակ: Հասկանալի է, որ դա ինքնին  մեծ  կինոդպրոց էր: Ես տեսնում էի, թե ինչպես է նա աշխատում դերասանների հետ, ինչպես է մոնտաժում, ինչպես  է կազմակերպում նկարահանման հրապարակը: Եվ ես ինձ համար շատ կարևոր հետևություն  արեցի,  որ սովորելու լավագույն վայրը   նկարահանման հրապարակն է: Այդ պատճառով  էլ իմ ուսանողները հիմա անպայման մշտապես  լինում են նկարահանման հրապարակում՝  իրենք  են նկարում  կամ էլ` նկարահանվում են: Դա սովորելու  լավագույն եղանակն է: Մենք նույնիսկ մեր  մեթոդն  ենք մշակել՝  վարժությունների   մի  շարք, որը հնարավորություն է տալիս կամաց-կամաց  աճել՝ անգամ քո և մյուսների համար աննկատ:

-90-ականների սկզբին  Դուք  նկարահանեցիք  Ձեր  լավագույն ֆիլմերից մեկը՝   «Մուսուլմանը», մոջահեդներին  գերի ընկած ռուս զինվորի ճակատագրի մասին: Դեռ 20 տարի առաջ այդ ֆիլմով Դուք գրեթե պայծառատեսի մարգարեությամբ կանխատեսում էիք  շատ լուրջ խնդիրներ, որոնք խիստ  արդիական են նաև այսօր: Ի՞նչ կփոխեիք  այդ ֆիլմում, եթե այսօր այն նկարեիք:

-Ցավոք  այդ ֆիլմը հիմա պարզապես չեն ցուցադրում,  և  ես  չեմ հասկանում՝ ինչու, քանի որ դա ֆիլմ է, որը որևէ  բանով չի հնացել: Ավելին  ասեմ, հիմա  արդեն միանգամայն ակնհայտ է, որ այդ ֆիլմում ներկայացված իրականության մասշտաբն  անհամեմատ մեծացել է,  և  այդ խնդիրը դարձել է  համաշխարհային պրոբլեմ: Ես  շատ լավ հիշում եմ , որ անգամ  Մոնրեալի  կինոփառատոնում, որտեղ մենք  Գրան պրի ստացանք,մի  տեսակ անհաղորդ մնացին այդ խնդրին, մինչդեռ  այսօր  ավելի քան պարզ է ,որ պետք էր ավելի լուրջ վերաբերվել  ֆիլմի ուղերձներին: Եթե  անկեղծ լինեմ, այսօր էլ  ես ոչինչ չէի ավելացնի այդ ֆիլմին, որում  ամեն ինչ կա՝ գեղարվեստական ձևի և բովանդակության ներդաշնակության մեջ՝  ամեն ինչ առանց  քաղաքականության և  պարզապես  մարդկային առումով:

-Տարիներ  առաջ «Կուլտուրա » հեռուստաալիքի եթերում կինոյին նվիրված  Ձեր՝ «Դիտում ենք  և քննարկում» թոք-շոուն շատ մեծ լսարան ուներ  և  ամենասիրված հաղորդումներից էր: Ինչո՞ւ  այն անհետացավ եթերից:  

-Ես  անկեղծորեն շատ եմ ափսոսում  այդ հաղորդման  համար: 5  տարի աշխատել  ենք, 100-ից ավելի  թողարկումներ ենք  արել: Իսկապես շատ  ճանաչված ու սիրված նախագիծ էր:Մինչև հիմա ուր էլ գնամ,մարդիկ  հարցնում են՝ ինչու չկա հաղորդումը:Բայց  այդ հարցի հասցեատերը ես չեմ: Ինչ-որ բան փոխվեց «Կուլտուրա »  հեռուստաալիքի քաղաքականության մեջ:Նրանք ասացին որ դա շատ թանկ նախագիծ  է, որ  ֆինանսավորումը չի բավականացնում, որ մասսովկա է պետք, դեկորացիաներ: Իհարկե, շատ հնարավոր է որ դա պատճառներից մեկն էր, բայց ակնհայտ է նաև, որ կային ուրիշ՝  ինձ անհայտ  պատճառներ: Պետք է ասեմ, որ ես ահռելի բավականություն ստացա աշխատելով հեռուստատեսությունում, դա նաև շատ հարուստ փորձառություն էր:

-Դուք  շատ ակտիվ եք հանրային  կյանքում, Ռուսաստանի նախագահին կից մշակութային խորհրդի անդամ եք, նաև՝ Հանրային  խորհրդի անդամ:Եվ վերջին ընտրություններում էլ Վլադիմիր Պուտինի  վստահված անձն էիք:Դուք  շարունակո՞ւմ  եք անվերապահորեն վստահել Պուտինին:

-Անվերապահ  վստահել՝ չգիտեմ, բայց   ես չէի դառնա նրա վստահված անձը,եթե չկիսեի   նրա քաղաքական սկզբունքներն ու գործելաոճը:Ես  ամենուրեք  և միշտ հայտարարում եմ, որ ընդունում եմ նրա  քաղաքականությունը:Ավելին՝ ես  համոզված   եմ որ այսօր  չկա մեկ ուրիշը, որը կարող է  այդ  ծանր  լուծը  տանել, դա չափազանց  ծանր աշխատանք է :Մի անգամ  ես  մշակույթի  հարցերով  նախագահի  խորհրդում իմ ելույթի  ժամանակ  մեջբերեցի  Ալեքսանդր 2-ին, որն ասում է. «Ռուսաստանը  ղեկավարելը բարդ չէ, բայց՝ բացարձակապես  անիմաստ է»: Հասկանալի է, որ սա բառախաղ է, բայց  նաև  շատ խորը բովանդակություն  ունի: Իսկապես դա ահռելի աշխատանք է բազմաթիվ առումներով՝ և այն հսկայական  տարածքի  առումով, որի  հետ  գործ ունի նախագահը,և մարդկային բարդ մենթալիտետի առումով, որը շատ բազմազան է  և  այլ  բազմաթիվ  լրջագույն  խնդիրների  իմաստով:Եվ ես իսկապես չեմ տեսնում մեկ ուրիշին, որը  կարող է այդ աշխատանքը կատարել: Ես հո լավ գիտեմ ամբողջ սպեկտորը՝  չկա այդպիսի մեկը: Ուստի  մտածում եմ, որ Աստված  ողորմած է, որ կա այդ մարդը, որը կարող է  այդ լուծը տանել:

-Պարզունակ հարց եմ տալիս, բայց  ուզում եմ Ձեր պատասխանը լսել ,այնուամենայնիվ  ՝  ստեղծագործող մարդը պե՞տք է զբաղվի քաղաքականությամբ:      

-Անկեղծորեն՝ չգիտեմ: Չէ  որ ստեղծագործ շատ մարդիկ՝ մեծ գրողներ  քաղաքական գործիչներ են եղել, անգամ լրտեսներ են եղել, այսինքն՝ շատ  տարբեր է եղել: Անձամբ  ես երևի  չէի կարողանա, ես  քաղաքականության   համար շատ միամիտ եմ, երևի,  ես իսկապես չէի կարողանա :Մի անգամ Միխալկովին հարցրեցի՝  քո ինչին է պետք քաղաքականությունը՝ նա նեղացավ:

-Բայց,  երբ Դուք  հրապարակավ աջակցում էինք  նախագահ Պուտինի քաղաքականությանը  Ուկրաինայում  և  Ղրիմում, արդյո՞ք  դա որևէ առնչություն չուներ քաղաքականության հետ:

-Ես ասում  եմ ՝ ոչ, բայց ինքս էլ հասկանում եմ, որ  այսպես թե այնպես զբաղվում  եմ դրանով․ես նախագահական  խորհրդի անդամ եմ, Պուտինի վստահված անձն եմ, անուղղակիորեն , փաստորեն, մասնակից  եմ քաղաքական  պրոցեսներին: Բայց  դա միայն այն պատճառով որ բարոյական պատասխանատվություն եմ զգում այն ամենի համար, ինչ կատարվում է  իմ երկրում:Ես չեմ կարող անտարբեր մնալ, երբ այսպիսի բարդ իրավիճակ է: Իսկ ես համոզված եմ, որ այսօր  Ռուսաստանի համար աներևակայելի  ժամանակաշրջան է, ամենաբարդ  ու դժվար ժամանակահատվածը  մեր պատմության ընթացքում:

-Ռուսաստանում  Զվյագինցևի ֆիլմերը  միշտ էլ հակասական արձագանք են ունենում:Բայց վերջին  ֆիլմը՝ «Нелюбовь»-ը  կարծես անհարկի քաղաքականացվեց: Ինչ՞ու  այդքան սուր էր արձագանքը:

-Նախ պետք է ասեմ,որ  չափազանց  լավ ֆիլմ  է,բայց  ես, միևնույն է, վերապահում ունեմ: Տեսեք, թե որքան լավ են ֆիլմն ընդունում դրսում, ասենք՝ Կաննի փառատոնում, որտեղ շատ սիրեցին ֆիլմը, գնահատեցին ու շատ խոսվեց այդ մասին: Սակայն,  անձամբ  ես բացարձակապես  չեմ ընդունում ֆիլմի  ֆինալը, որն ամբողջ  ֆիլմի համեմատությամբ  շատ պարզունակ  է:«Нелюбовь»-ն  ինքնին  շատ խորն  ու տպավորիչ ֆիլմ է, բայց երբ վերջին տեսարանում հերոսուհին «Ռուսաստան» գրառումը կրծքին  վազում է այդ վազքուղու վրա, որը ոչ մի տեղ չի տանում, դա  պարզապես  պրիմիտիվացնում է հրաշալի այդ  ֆիլմը: Թեև  էլի եմ կրկնում, որ դա  շատ արժանավոր  ֆիլմ  է :

-Գիտեմ, որ տարիներ  առաջ դուք պատրաստվում էիք ֆիլմ նկարել Հնդկաստանի մասին: Եթե չեմ սխալվում անգամ սկսել էիք նկարահանումները, բայց ֆիլմն այդպես էլ չհայտնվեց  էկրանին:

-Այո, կար  նման  նախագիծ: Դա մի փայլուն սցենար  էր, որը գրել էր  իմ լավ բարեկամը ՝ Վալերի Զոլոտուխան: Նրա հետ շատ ենք աշխատել. միասին  ստեղծել ենք  «Մուսուլմանը», «Մակարով», « 72 մետր» ֆիլմերը: Ցավոք, նա շուտ հեռացավ մեզանից: Կարծեմ  1995-ին  էր , որ նա գրեց հրաշալի մի սցենար՝ «Մեծ արշավ Հնդկաստանի ազատագրման համար», իսկապես շատ լավն էր: Դա  հնարված  մի պատմություն էր այն մասին, որ պետք է  գնալ Հնդկաստան  և ազատագրել հնդիկ ժողովրդին բրիտանացի գաղութարարներից: Նման գաղափարներով  ժամանակին ոգևորված էր եղել  նաև Տրոցկին: Իսկապես  փառահեղ պատմություն էր, թե ինչպես առաջին  հեծելազորը գնաց ազատագրելու Հնդկաստանը, և ինչպես նրանք կազմալուծվեցին, ինչպես  մերվեցին այդ մշակույթին,  ու  իհարկե՝ ոչ ոք չհաղթեց: Բոլորը  հիացած էին այդ սցենարով: Ամեն ինչ այնքան ճշգրիտ ու տպավորիչ  էր՝ նուրբ հումորով ու  դրամատիզմով լեցուն, և   ոչ ոք  չէր հավատում  որ դա մտացածին պատմություն է: Մենք  անգամ մեկնեցինք  Նեպալ և հրաշալի նատուրա ընտրեցինք, բայց  դա  չափազանց  թանկ նախագիծ էր: Սկսվեց   ճգնաժամը , և այդ սցենարը, բնականաբար, մնաց, թեև ես մինչև այսօր  հույսս դեռ չեմ կտրել: Ես անընդհատ  զբաղվում դրանով:Մի քանի անգամ գրեթե  հասել էինք  նկարելու փուլին, բայց … գուցե  մի օր կհաջողվի այն էկրան բարձրացնել:

 

Հարցազրույցը  ՝  Նունե   Ալեքսանյանի

Դիտվել է 75 անգամ

Calendar

April 2018
M T W T F S S
« Mar   May »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30