Աննա Մելիքյան. «Իմ կինոն ես եմ»

c63ba3864bacad032e7c3cedfa8e3c09Երևանն այն քաղաքն է, ուր Աննա Մելիքյանը պարտադիր գալիս է իր նոր ֆիլմերով: Բացառություն չէր նաև նրա նոր և կինոմրցանակների իմաստով ռեկորդակիր «Սիրո մասին» ֆիլմը, որը նա ներկայացրեց «Ոսկե ծիրան» երևանյան 13-րդ կինոփառատոնում և Երևանից մեկնեց փառատոնի նախագահի հատուկ մրցանակով: Մեկնումից առաջ ռեժիսորը պատասխանեց «Կինոաշխարհի» հարցերին:

- Հաճախ եք գալիս Երևան և «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնում ներկայացնում եք Ձեր ֆիլմերը, բայց կարծեմ առանձնապես չեք սիրում փառատոներ:

- Դե դա նախևառաջ ավանդույթ է, չէ° որ երբ նկարեցի իմ առաջին ֆիլմը, անցկացվում էր առաջին «Ոսկե ծիրանը», դա 2004-ին էր: Երեկ մտածում էի ու ինքս ինձ համար փաստեցի, որ արդեն իմ 4-րդ ֆիլմն եմ բերում այս փառատոն: Ստացվում է, որ մենք միասին ենք աճում՝ ես ու «Ոսկե ծիրանը»: Կարծում եմ՝ միասին էլ կծերանանք, հույս ունեմ, որ դա կլինի ուրախ և ռոքընռոլի ռիթմով: Այո, իրականում ֆիլմերս փառատոների տանել չեմ սիրում, բայց Երևան միշտ եմ բերում, ինչպե՞ս կարող եմ չբերել մի քաղաք, որտեղ մեծացել եմ: Եվ փաստորեն չկա մի ֆիլմ, որը չեմ ցուցադրել Երևանում և «Ոսկե ծիրանում»:

- Վերջերս ասել եք, որ «Սիրո մասին» ֆիլմը Ձեր ամենաթեթև նկարված ֆիլմն է: Իսկ ո՞րն էր ամենադժվարը:

- Դա իհարկե վերաբերում է նախաարտադրական շրջանին, երբ գլխումս նոր միայն ուրվագծվում էր գաղափարը: Իսկ արդեն նկարահանումների ժամանակ ամեն ինչ տրամագծորեն տարբեր էր: Կարող եմ անգամ ասել, որ իմ ամենադժվար ֆիլմն էր, քանի որ նկարահանումներն արվել են ընդամենը 25 օրում, և տեխնիկապես դա աներևակայելի բարդ էր: Այդ ամբողջ ընթացքում մենք գրեթե չենք քնել կամ լավագույն դեպքում քնել ենք ընդամենը 4 ժամ: Երբ ավարտվում էին գիշերային նկարահանումները, արտիստները փոխվում էին, իսկ մենք շարունակում էինք նկարել: Ուզում եմ ասել, որ տեխնիկապես շատ դժվար ֆիլմ էր, հոգեբանորեն՝ ճիշտ հակառակը: Այնպես որ միայն պայմանականորեն կարող եմ ասել, որ թեթև էր: Չէ՞ որ կինոն ընդհանրապես ծնվում է մեծ տքնանքի ու տառապագին աշխատանքի արդյունքում: Այնպես որ եթե մեկը Ձեզ ասի, որ կինոն հեշտ է նկարվում, մի հավատացեք, նա կեղծում է:

- ՎԳԻԿ-ում սովորել եք Սերգեյ Սոլովյովի արվեստանոցում: Ո՞րն է գլխավոր դասը, որ ստացել եք Ձեր ուսուցչից:

- Վարպետը ուսանողի համար նույնն է, ինչ ծնողը երեխայի համար: Անհնար է պատասխանել այն հարցին, թե ինչ է տալիս ծնողը երեխային, ըստ էության ՝ ամեն ինչ: Վարպետը քո կինոմանկությունն է, նա քո ծնողն է կինոյում և բնական է, որ քեզ տալիս է իր աշխարհը, իր աշխարհընկալումը, իր ճաշակը, նրա ազդեցությունն անչափելի է, եթե իմ վարպետը լիներ ուրիշը, ես բոլորովին այլ կինո կնկարեի: Ուստի շատ դժվար է որևէ բան առաձնացնելը: Սոլովյովն ինձ վրա ամեն ինչով է ազդեցություն ունեցել:

- Ձեր ֆիլմները շատ հաճախ են որակում որպես կանացի կինո, համաձա՞յն եք այդ գնահատականին:

- Այո, որովհետև իմ կինոն ես եմ, որովհետև կինոն միշտ արտացոլում է մարդուն: Եթե դա տղամարդկային կինո լիներ, ուրեմն իմ մեջ ինչ-որ մի բան այն չէ: Անկեղծ ասած, ինձ համար միևնույն է՝ ինչ են ասում իմ կինոյի մասին: Ինձ համար կարևորը ֆիլմ նկարելն է, իսկ թե հետո ինչ կասեն, ինչ ժանրի կվերագրեն, ինձ համար բոլորովին մեկ է:

- Տարբեր առիթներով ասել եք, որ ռեժիսուրան միայնակների մասնագիտություն է:

- Այո, այդպես է: Արտադրության ընթացքում քեզ շրջապատում է մարդկանց մեծ ամբոխը, բայց դա, իհարկե, չի նշանակում, որ դու մենակ չես: Մանավանդ շրջապատված մարդկանց մեծ խմբով՝ երբեմն քեզ շատ ավելի միայնակ ես զգում, քան երբ մեն- մենակ նստած ես դատարկ սենյակում. դա ներքին հոգեվիճակ է: Այո, դա միայնակների մասնագիտություն է, որովհետև դու գիտես, որ քեզ ոչ ոք չի օգնի, որ որոշումներ կան, որոնք միայն դու պետք է կայացնես: Իհարկե, շատ կարևոր է, որ այդ ամենը կատարվում է ընկերական, ջերմ ու սիրո մթնոլորտում, մեծ ու լավ կոլեկտիվում: Բայց կան չափազանց լուրջ բաներ, որոնք պետք է որոշես միայնակ, ինքդ քո մեջ:

- Մի քանի տարի առաջ Դուք որոշեցիք գիրք հրատարակել, Ձեր նախկին ամուսնու պապիկի հուշերն էին: Ինչո՞ւ հանկարծ որոշեցիք զբաղվել գրահրատարակչությամբ:

- Ես գտա նրա հուշերը, կարդացի, ու դա ինձ վրա չափազանց ուժեղ տպավորություն թողեց: Այն ժամանակ մտածեցի, որ գուցե իմ առաքելությունն այս կյանքում ոչ թե կինո նկարելն է, այլ այս գիրքը հրատարակելը: Եվ ես լրջորեն տարվեցի այդ գաղափարով: Մոտ 2 տարի զբաղվում էի դրանով, ու ընտանիքում ոչ ոք այդ մասին չգիտեր: Դա միակ գիրքն է, որը ես հրատարակել եմ փոքրիկ տպաքանակով, ոչ թե վաճառքի համար, այլ միայն նվիրելու: Եվ հիմա արդեն այդ տպաքանակը սպառվել է, հավանաբար պետք է նորից տպագրել:

- Այսինքն՝ գրքերի հրատարակությամբ նորից չեք զբաղվի:

- Եկեք այդ գրքի հետ կապված մի շատ հետաքրքիր պատմություն պատմեմ. այն երբևէ չեմ պատմել: Այդ գիրքը կարդացի, երբ Գոայում մասնակցում էի միջազգային կինոփառատոնի: Դե գիտեք՝ Գոան զվարճանքների, ուրախության ու տոնախմբությունների վայր է. ալկոհոլ, վայելքներ, տոն: Ես հենց այնտեղ կարդացի այդ հուշերը, հետո փակվեցի հյուրանոցի համարում և անվերջ լալիս էի: Իսկ հյուրանոցի պատերից դուրս բուռն փառատոնային կյանքն էր: Այդ գրքի հերոսները երեխաներ են, իսկ աղջիկս նոր էր ծնվել, ընդամենը 6 ամիս առաջ: Եվ ինձ այնպիսի թախիծ պատեց, որ խնդրեցի՝ փոխեն ինքնաթիռի տոմսս և կազմակերպիչներից մեկի հետ մեկնեցի մի օր առաջ: Ուրեմն մենք գալիս ենք Մումբայ, իսկ ուղեկիցս նախկինում Հնդկաստանում դեսպան էր եղել և շատ լավ գիտեր Մումբայը: Մենք գնացինք քաղաքի ամենահայտնի շքեղ հյուրանոցը՝ «Թաջ Մահալը», որտեղ տեղի լավագույն չինական ռեստորանն էր: Ռեստորանից հետո մեկնեցինք: Առավոտյան, երբ արդեն տանն էի, նա զանգում է ինձ ու ասում ՝ լսիր հեռուստանորությունները: Պարզվեց, որ մեզանից ուղիղ մեկ օր անց այնտեղ կատարվել է Մումբայի հայտնի ահաբեկչական գործողությունը, պայթեցրել են այն ռեստորանը, որտեղ մեկ օրառաջ մենք էինք: Եվ ես հասկացա, որ եթե չփոխեի իմ տոմսը, պետք է հենց այդ պայթյունի ժամանակ լինեի այդ ռեստորանում: Ու կանգնած հեռուստացույցի առաջ՝ մտածում էի, որ այդ գիրքը իմ կյանքը փրկեց, որոշեցի, որ պետք է հրատարակեմ այդ գիքը: Փաստորեն կյանքում նման բաներ պատահում են, սա միանգամայն իրական պատմություն է:

- Կիրիլ Ռազլոգովը փառատոնային քննարկումներից մեկի ժամանակ խոսել է այն հսկայական ազդեցության մասին, որ ունեն հայերը ռուսական արդի կինոյում: Բայց նաև նշել է որ նրանք աստիճանաբար կորցնում են կապը հայկական մշակույթի հետ: Համաձա՞յն եք նրա հետ:

- Դա չափազանց լուրջ խնդիր է: Կարծում եմ, որ հայ մշակույթի հետ կապն այն չէ, որ դու պարտադիր ֆիլմ ես նկարում եղեռնի մասին: Երբ դեռ սովորում էի ՎԳԻԿ-ում, շատ էի նկարում կարճամետրաժ ֆիլմեր, որոնցում խաղում էին ռուս դերասաններ, և թեման ռուսական էր, ռուսական նատուրա էր, բայց երբ ես դա ցույց էի տալիս Սոլովյովին, նա միշտ ասում էր ՝ դե մենք դիտեցինք ևս մեկ հայկական ֆիլմ: Ու ես ոչ մի կերպ չէի հասկանում, թե ինչու է այդ ֆիլմը նա հայկական համարում: Բայց տարիների հետ հասկացա, թե նա ինչ նկատի ուներ: Կինոն դու ես, քո բնույթն է, քո ներսը, քո մանկությունը, պարտադիր չէ, որ կադրում անպայման հայ դերասան լինի: Երբ դիպլոմային ֆիլմիս համար դրամ էի փնտրում, դիմում էի շատերին, այդ թվում նաև հայերին: Ուզում էի այն նկարել Հայաստանում, դա պատմություն էր իմ մանկությունից: Իսկ նրանք ասում էին՝ եթե ուզում ես Հայաստանում նկարել, ապա պետք է ցեղասպանության մասին լինի, այդ դեպքում մենք փող կգտնենք: Ես կարծում եմ, որ դա արմատապես սխալ դիրքորոշում է: Իհարկե, պետք է նկարվեն ֆիլմեր եղեռնի մասին, բայց պետք է լինեն նաև այլ ֆիլմեր՝ տարբեր ժանրերով: Եվ դեռ հարց է, թե որ ֆիլմով դուք ավելի կհպարտանաք և որ ֆիլմում ավելի շատ կզգաք հայկական կինոն: Ինձ համար իսկապես տարօրինակ դիրքորոշում է, որ եթե մարդը չի նկարում եղեռնի մասին, ուրեմն նա կտրվել է իր արմատներից և արդեն հայ էլ չէ: Գուցե ես էլ հայ չեմ, որովհետև գրքի օրինակով ես պատմեցի, թե ինչ կատարվեց ինձ հետ: Եվ դա նշանակում է, որ դու պետք այդ ամբողջ ողբերգությունը վերապրես ու անցկացնես քո միջով տարիներ շարունակ ՝ մեկ, երկու, երեք տարի: Ես դեռ իմ մեջ այդքան ուժ չեմ գտնում, գուցե այն դեռ կգա անսպասելի, որովհետև այդպես լինում է, հանկարծ հասկանում ես, որ սա է հիմա քո թեման, և դու պետք է ինչ-որ բան անես: Բայց պարտադրել դա մարդուն պարզապես չի կարելի, դա պետք է ներսից, ինքնաբուխ լինի:

- Ձեր «Ջրահարսը» ֆիլմը ներկայացված էր «Օսկարի», որը ռեժիսորների գերակշռող մեծամասնության երազանքն է: Ձեզ համար դա կարևո՞ր էր:

- Եթե դա տեղի ունենար հիմա, գուցե ես այլ կերպ արձագանքեի, բայց այն ժամանակ ես նոր էի ծննդաբերել, և այն ամենը, ինչ չէր վերաբերում երեխայիս, միանգամից գնաց երկրորդ պլան: Հիշում եմ՝ ես փողոցում էի և ինչ-որ մեկը զանգեց ու ասաց այդ մասին: Դա ոչ մի տպավորություն չթողեց ինձ վրա, դե էլի մի անվանակարգ, հետո ինչ: Հիմա արդեն զարմանում եմ, թե ինչու էր այդպես, կարծում եմ, որ հիմա դա ուրիշ տպավորություն կթողներ, որովհետև հասկանում եմ, թե ինչքան բարդ է դա և ինչ է նշանակում: Իսկ այն ժամանակ կա´մ դեռ շատ երիտասարդ էի, կա´մ դրա ժամանակը չէր, և ես դրան մեծ նշանակություն չտվեցի: Բայց քանի որ հետագա 10 տարիներին բոլորն անընդմեջ այդ մասին էին խոսում, մտածում եմ, որ այնուամենայնիվ դա երևի կարևոր իրադարձություն էր իմ կյանքում:

- Քանի որ խոսեցինք ռեժիսորների երազանքի մասին, երազո՞ւմ եք արդյոք և ինչի մասին:

- Իհարկե երազում եմ և իհարկե նոր ֆիլմի մասին: Ուզում եմ հասցնել մի կարգին բան նկարել ու չխայտառակվել: Դե գիտեք, ծերության շրջանում բոլոր ռեժիսորներն էլ ծերունական զառամախտի մեջ են ընկնում, ու ես դրանից շատ եմ վախենում: Այդ պատճառով էլ ցանկալի է գոնե լավ ֆիլմ նկարել մինչ կհայտնվես զառամախտի վիճակում:

- Գետեմ, որ չեք սիրում խոսել անձնական կյանքի մասին: Պարզապես ուզում եմ հարցնել՝ երջան՞իկ եք:

- Իհարկե երջանիկ եմ, ես միշտ եմ երջանիկ, որովհետև ապրում եմ, հիմա նստած եմ Ձեր դիմաց առողջ և կողքիս էլ երեխաս է: Դա միանգամայն բավական է երջանիկ լինելու համար: Ես կարծում եմ, որ հաջողակ մարդ եմ, որովհետև շրջապատում այնքան վիշտ, դժբախտություն և ողբերգություն կա, որ պետք է շնորհակալ ու երջանիկ լինես, որ կաս, առողջ ես և ամեն ինչ կարգին է: Ես մեղք կգործեի, եթե ինչ-որ բանից դժգոհեի:

- Հույս ունեմ որ կհանդիպենք արդեն Ձեր հաջորդ ֆիլմի երևանյան պրեմիերայի ժամանակ:

- Իհարկե, այլ կերպ չի լինի:

Հարցազրույցը՝   Նունե  Ալեքսանյանի

 

Դիտվել է 195 անգամ